Wanneer heb jij je voor het laatst laten raken door wat een ander zei? Vaak als we met mensen in gesprek zijn dan zijn we tijdens het luisteren al bezig met wat we gaan zeggen. In plaats van echt te luisteren, zonder zelf aan het woord te zijn. Ons brein werkt enorm associatief, of in ieder geval mijn vrouwenbrein. Als iemand een ervaring deelt dan ga ik zo terug naar mijn eigen ervaring met het land Frankrijk, een priester, de sportschool of waar het gesprek maar over gaat. De kunst van echt luisteren is een opgave. En in het luisteren je dan ook nog laten raken door wat de ander zegt, dat is wel echt next level. Hoe bijzonder is het dan dat door de synodaliteit we juist in een polariserende wereld vanuit de kerk handvatten krijgen om echt te leren luisteren. Wat heeft de kerk toch een rijkdom!
Het is denk ik alweer twee jaar geleden dat ik in de huiskring van onze parochie begon met het voeren van synodale gesprekken. Elke twee weken bespraken we het Evangelie van de komende zondag, wat ons raakte, wat schuurde en wat we verder over het Evangelie aan elkaar wisten te vertellen. Goed om zo met het Evangelie aan de slag te gaan, maar de gesprekken waren niet altijd voldoening gevend. Naar aanleiding van de synode over synodaliteit, kwam de manier van synodaal gesprek voeren op ons pad. En dus besloten we om het Evangelie van de komende zondag als uitgangspunt te gebruiken voor een synodaal gesprek. Het was even wennen om na de stilte een voor een te vertellen wat ons raakte in de Evangelietekst zonder op elkaar te reageren. Tegelijkertijd bood het ook een verademing om gewoon jezelf uit te kunnen spreken zonder onderbroken te worden, aangevallen te worden en je meteen te moeten verdedigen nog voor je jouw verhaal kon doen. Maar het mooiste van het synodale gesprek vind ik de tweede ronde, waarin je deelt wat jou in het antwoord van een ander heeft geraakt. Daar begint de kunst van het luisteren, want in plaats van te willen reageren op de ander, ga je op zoek naar waarom dit een ander raakt. Je komt een laag dieper, je komt bij een emotie, overtuiging of ervaring.
Eén van de avonden kwam er heel veel emotie naar boven. Er was ruimte voor iemands pijn, voor de ervaring dat iemand voelde dat er maar al te vaak niet naar hem werd geluisterd, want dat komt opeens naar boven als je je even wel helemaal kunt uitspreken. Er was ruimte voor de ervaring dat iemand niet had ervaren dat er in zijn pijn mensen voor hem waren geweest. Naast verdriet kwam er ook boosheid naar boven, mensen die de emotionele energie van een ander niet aan konden. Het is bijzonder wat er in zo’n gesprek gebeurt als je niet op de oppervlakte blijft, maar echt tot het niveau komt waarop mensen geraakt worden. En dan te geloven dat de Heilige Geest in dat alles erbij is en ook nog iets duidelijk wil maken aan mensen individueel of juist aan de groep. Wauw wat krachtig om zo op zoek te gaan naar de stem van de Heilige Geest. Dat is wel even iets anders dan alleen over een Evangelietekst praten, zonder werkelijk op zoek te gaan naar wat God doorheen het Evangelie tot ons wil zeggen. Wat een mooie manier om zo met mensen uit de parochiegemeenschap samen op weg te gaan. Je leert elkaar kennen, je bent samen kerk en de verbinding met elkaar groeit, maar ook het luisteren naar God groeit. Is dat niet wat we als gemeenschap willen dat we bij elkaar inchecken, verbonden zijn en samen steeds op zoek gaan naar een ontmoeting met de Heer.
Naast de synodale gesprekken in mijn huiskring, heb ik ook eens met mijn protestantse en evangelische collega’s een synodaal gesprek gevoerd over het Evangelie van de dag. Eerlijk gezegd werd ik niet zo blij van dat Evangelie en dacht ik nou lekker dan. Toch zijn we over het Evangelie van de dag een synodaal gesprek gaan voeren. Het Evangelie ging over dat als Jezus de deur heeft gesloten en mensen nog roepen maar Heer we hebben met u gegeten en gedronken, laat ons binnen, deze deur niet meer open zou gaan. Het was ontzettend mooi om te luisteren naar hoe iedereen dit Evangelie ervaarde en grappig om ook wat verschillen in theologische opvattingen te zien. De één krijgt de kriebels van zo’n Evangelie, word ik wel binnengelaten, de ander is overtuigd dat Hij goed zit want we weten Wie de Deur is en wat de Weg is, weer een ander vraagt zich af of alleen Jezus als Heer hebben aangenomen voldoende is of dat we actiever ons best moeten doen.
Het synodale gesprek eindigt met de vraag ‘Wat wil de Heilige Geest tot ons zeggen?’ en die ochtend leek het alsof God tegen ons wilde zeggen: ‘Het is goed om mensen uit te nodigen voor een Alpha en Jezus te laten leren kennen’. Eén van de collega’s werd namelijk geraakt door het feit dat sommige mensen buitengesloten blijven, omdat ze de kans niet hebben gehad om Jezus te leren kennen. Zeker dus een aanmoediging om mensen actief uit te nodigen. Als tweede leek God te zeggen: ‘Binnen Alpha krijgen deelnemers de mogelijkheid om Jezus te leren kennen, samen te eten en onderricht te ontvangen, aan hen is vervolgens de keuze om Jezus te gaan volgen, door de Deur te gaan en de Weg te volgen of niet. Eenieder is daar vrij in, dat is helemaal de visie van Alpha en dat kan inderdaad betekenen dat mensen bij de deur komen te staan en roepen ‘maar wij hebben toch onderricht gehad en samen gegeten’ en toch niet binnen worden gelaten.’. Wij zijn verantwoordelijk voor de uitnodiging, maar ieder individu is verantwoordelijk voor zijn eigen keuze om door de deur te gaan en Jezus te volgen.
Ik wens iedereen die met synodale gesprekken aan de slag gaan mooie en waardevolle ontmoetingen met elkaar en met Gods Geest toe!
Carolien Hoogenboom
relatiemanager Alpha Katholiek
