Op vrijdag 19 juni 2026 vond in Utrecht de afsluitende module van de leergang van Space for Grace plaats. Tijdens de middag stonden de volgende twee vragen centraal:
- Hoe houden we de energie van kerkvernieuwing vast?
- Hoe gaan we als synodale kerk verder nu Space for Grace beëindigd wordt?
Gastsprekers deze middag waren: Rik Torfs, hoogleraar kerkelijk recht en schrijver, projectcoördinator van Space for Grace in Vlaanderen: Raf Lust en Anneke van der Kamp, secretaris-generaal van de Nederlandse Bisschoppenconferentie en secretaris van de Landelijke Werkgroep Synodaliteit. Ongeveer 35 deelnemers waren naar de St. Augustinuskerk gekomen om deel te nemen aan deze laatste module van de leergang van Space for Grace.
Synodale toolbox
De deelnemers kregen bovendien een primeur. Als derde spreker presenteerde Anneke van der Kamp de synodale toolbox die door de Landelijke Werkgroep Synodaliteit is ontwikkeld. De materialen uit deze toolbox zijn uiteraard beschikbaar via de website.
Anneke benadrukte dat synodaal werken vooral een kwestie is van doen, uitproberen en ervaren. De materialen op de website bieden daarbij waardevolle ondersteuning. Zo zijn er gebeden beschikbaar voor het aanroepen van de Heilige Geest en voor het synodaal werken. Ook wordt er uitleg gegeven over het voeren van een luistergesprek volgens de methode van het Gesprek in de Geest.
Daarnaast bevat de toolbox praktische handreikingen voor het toepassen van een synodale werkwijze, bijvoorbeeld binnen een vergadering van een parochiebestuur. Verder is er de serie Luisterend op weg met het evangelie, die helpt om geloofsgesprekken te voeren aan de hand van een vraag bij het evangelie van de zondag.
Tot slot zijn er diverse boekjes beschikbaar, zoals Een feest voor alle mensen en – binnen de serie Luisterend op weg met de catecheses van de paus – het eerste deel: Dei Verbum: God spreekt tot ons.
Proeven aan een synodaal gesprek
Het tweede deel van de middag bestond uit drie workshops, verzorgd door de verschillende gastsprekers. De deelnemers verdeelden zich in drie groepen. In één van de workshops werd met negen deelnemers een Gesprek in de Geest gevoerd. Voor sommigen was dit hun eerste kennismaking met deze methode, terwijl anderen al ervaring hadden met luistergesprekken.
Tijdens deze workshop werd gebruikgemaakt van Luisterend op weg met het evangelie, waarbij gekozen was voor het evangelie van Sacramentsdag. De centrale vraag luidde: Wat betekent ter communie gaan voor mij?
Na het gebed tot de Heilige Geest en het meditatief lezen van de evangelietekst, werd de tekst door een van de deelnemers voorgelezen. In de eerste ronde deelden de deelnemers wat het ter communie gaan voor hen persoonlijk betekent. Na een korte stilte en een moment van reflectie volgde de tweede ronde, waarin deelnemers om beurten stilstonden bij wat hen geraakt had in de bijdragen van de anderen. In de derde ronde werd het gesprek afgesloten met het gezamenlijk benoemen van de vruchten van het gesprek en wat de Heilige Geest hen had laten ervaren.
Na afloop werd er nog nagepraat over de ervaringen en de mogelijkheden om het Gesprek in de Geest in de eigen parochie toe te passen. Voor deelnemers zonder eerdere ervaring bleek Luisterend op weg met het evangelie een laagdrempelige en goed toepasbare manier om hiermee te beginnen.
Er ontstond bovendien een waardevolle uitwisseling over het gebruik van luistergesprekken in processen rond kerksluitingen en bij het nadenken over de toekomst van de parochie. De ervaringen van deelnemers die het Gesprek in de Geest al in dergelijke situaties hadden toegepast, boden anderen concrete handvatten voor hun eigen context. Het was daarmee een waardevolle en inspirerende uitwisseling voor alle aanwezigen.
Synodaliteit is verfrissend
Alle deelnemers aan de middag konden een exemplaar van de boekjes Een feest voor alle mensen en Dei Verbum: God spreekt tot ons meenemen. En een leuke attentie om hen eraan te herinneren dat synodaliteit verfrissend is én dat alle materialen en veel informatie te vinden is op de website van Luisterend op weg.
