Van 26 tot en met 28 juni 2026 vond in Rome het consistorie van de kardinalen plaats. De vierde bijeenkomst van het consistorie stond in het teken van synodaliteit. Kardinaal Mario Grech, secretaris-generaal van de synode, heeft de openingstoespraak gehouden voor deze vierde bijeenkomst van het consistorie. Daarin nodigde hij de deelnemers uit om de uitvoeringsfase te zien als een proces waarin inzichten stap voor stap deel worden van het leven van kerkelijke gemeenschappen.
De kracht van luisteren ligt volgens hem juist in zijn eenvoud: in de bescheidenheid van het gesprek, als tegenwicht voor een wereld waarin vaak oorlog en economische druk de toon zetten.
Deze houding van luisteren is volgens Grech een belangrijke les van de synode. De Kerk gaat nu een nieuwe fase in. Het gaat niet alleen om het uitvoeren van besluiten, maar vooral om het laten groeien van de inzichten die tijdens het proces zijn ontstaan. Gemeenschappen worden ook uitgenodigd om meer in gesprek te gaan met andere kerken wereldwijd.
Verwachtingen rond de synode
Grech herinnerde eraan dat bij het begin van de synode in 2021 maar weinig mensen konden voorspellen hoe groot de betrokkenheid zou worden.
Veel verschillende groepen binnen de Kerk deden mee, soms voor het eerst. Zij namen deel aan momenten van luisteren en gezamenlijke bezinning. Dat ging niet altijd makkelijk: er waren ook vermoeidheid en weerstand. Toch was er overal een duidelijk verlangen om samen op weg te gaan en ieders talenten en verantwoordelijkheid serieus te nemen.
De uitvoeringsfase
Volgens kardinaal Grech heeft de synode veel gehad aan de methode van het “gesprek in de Geest”. Daarbij gaat het niet alleen om een gewoon gesprek, maar om een vorm van luisteren en spreken waarin men openstaat voor de werking van de Heilige Geest.
De fase die nu begint, biedt kerken de kans om ervaringen en inzichten met elkaar te delen. Zo groeit het gevoel dat zij samen één volk van God vormen.
Dit proces kost tijd. Elke cultuur neemt de inzichten op haar eigen manier en in haar eigen tempo op, bijvoorbeeld in pastorale praktijken en in de organisatie van de Kerk.
Dialoog uitbreiden
Om dit proces te ondersteunen, heeft het secretariaat van de synode een traject uitgewerkt dat loopt tot een kerkelijke bijeenkomst in oktober 2028.
Het doel is dat de inzichten van de synode steeds meer zichtbaar worden in het dagelijks leven van gemeenschappen. Tegelijkertijd wordt de uitwisseling tussen kerken in verschillende landen en culturen versterkt. De rol van de bisschop blijft hierbij belangrijk. Hij helpt om alle gelovigen te betrekken. Daarbij werken ook andere groepen samen, zoals pastorale teams, religieuzen, lekenorganisaties, gezinnen en jongeren.
Vier stappen op de weg
Het proces verloopt in verschillende fasen, die samengevat worden in vier werkwoorden:
- Terugblikken: terugkijken op wat geleerd is en dit met elkaar delen
- Interpreteren: samen nadenken over ervaringen en spanningen
- Oriënteren: nieuwe wegen verkennen voor de toekomst
- Vieren: de eenheid en de gezamenlijke weg vieren
Band tussen synode en consistorie
Volgens kardinaal Grech is er een duidelijke band tussen de bijeenkomst van kardinalen (het consistorie) en de synode.
Beide maken deel uit van dezelfde kerkelijke gemeenschap en worden geleid door de Heilige Geest. Het consistorie herinnert aan de samenwerking tussen leiders in de Kerk, terwijl de synode laat zien hoe alle gelovigen samen bijdragen aan het leven van de Kerk.
Samen luisteren en keuzes maken
Aan het einde sprak Grech zijn mede-kardinalen direct aan. Sommigen leiden lokale kerken, anderen werken in het Vaticaan. Maar allemaal dragen zij verantwoordelijkheid voor de eenheid van de Kerk en haar missie.
Hun bijdrage aan de volgende fase van de synode is daarom belangrijk.
In een wereld die snel verandert en steeds ingewikkelder wordt, kan synodaliteit volgens hem een krachtig hulpmiddel zijn. Het helpt de Kerk om te luisteren naar de vragen van mensen en samen de juiste keuzes te maken voor de toekomst.
Bron: Vatican News
