In 2021 heeft paus Franciscus een ‘Synode over synodaliteit’ in het leven geroepen – een uitnodiging aan de wereldwijde katholieke gemeenschap om na te denken over ons leven en onze missie in een snel veranderende wereld waarin we zijn geroepen om samen het Koninkrijk van God te verkondigen aan alle mensen van onze tijd. In 2023 en 2024 vonden in Rome twee sessies van de XVIe Buitengewone Bisschoppensynode plaats. Na de sessie van oktober 2024 werd een slotdocument opgesteld dat door paus Franciscus werd uitgeroepen tot het gewone leergezag van de kerk. We bevinden ons nu in de implementatiefase, waarbij in 2028 een Algemene Kerkelijke Vergadering plaats zal vinden, zo heeft paus Leo XIV bepaald.
Het woord synode komt uit het Grieks en betekent ‘samen op weg zijn’. Het gaat om een proces van voortdurende bekering, dat groeit door samen te komen, naar elkaar te luisteren, moedig te spreken en te onderscheiden. Zo erkennen we de gaven die ieder van ons heeft, en reageren we op de roep van alle mensen, ook van degenen die aan de rand van de samenleving staan. Alleen samen kunnen wij de tekenen van de tijd echt verstaan. Door gemeenschap en deelname op te bouwen, worden wij in staat gesteld om steeds moediger onze missie te vervullen. Volgens het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) is de kerk op de eerste plaats: alle gedoopten die door God samengeroepen zijn tot verbondenheid in geloof en in inzet voor de goede zaak.
Een synode is geen parlement of opiniepeiling, maar een kerkelijk evenement met de Heilige Geest als hoofdrolspeler. Zonder de Geest is er geen synode.
Paus Franciscus – in zijn toespraak bij de opening van het synodale proces op 9 oktober 2021
Synodaliteit is geworteld in de Schrift en in de traditie van de Kerk. De harten van de leerlingen werden veranderd toen zij onderweg naar Emmaüs met Jezus in gesprek waren. Tijdens het ‘Concilie van Jeruzalem’ (Hand. 15) leerde de jonge Kerk al om meningsverschillen op te lossen door te bespreken, te luisteren en geduldig te wachten op de leiding van de Heilige Geest. In onze tijd helpt het synodale proces ons om concreet uit te voeren wat het Tweede Vaticaans Concilie heeft geleerd over de Kerk als het pelgrimerende volk van God. Ieder van ons — leken, religieuzen, priesters en bisschoppen — wordt uitgenodigd om opnieuw de waardigheid van onze doop te ontdekken en het evangelie te brengen in alle aspecten van ons leven.
De kern van synodaliteit is een radicale toewijding aan relaties, ook met degenen met wie we het oneens zijn of met wie we weinig delen. Echte praktijken van luisteren en ontmoeting maken het mogelijk dat wij een profetische stem zijn in een wereld vol polarisatie.
“Wij willen een synodale Kerk zijn, een Kerk die meegaat, die altijd vrede zoekt… en dicht bij de mensen wil staan, vooral bij wie lijden.”
Zo
zei paus Leo XIV in zijn eerste toespraak. We bevinden ons in de implementatiefase van de synode waarin het aan ons allen is om verder te groeien naar een meer synodale Kerk. Dat betekent dat we samen leren hoe we in onze gemeenschappen kunnen onderscheiden waar de Heilige Geest ons uitnodigt om te gaan.
Het Slotdocument is daarbij een waardevol uitgangspunt. Het werd opgesteld door de tweede synodevergadering in oktober 2024 en door paus Franciscus uitgeroepen tot onderdeel van het gewone leergezag van de Kerk.
We houden u graag op de hoogte! We sturen regelmatig een nieuwsbrief om u te informeren over nieuwe materialen en activiteiten. En om u op hoogte te brengen van interessante nieuwsberichten. Meld u aan voor onze nieuwsbrief.
