Onder invloed van de visie van wijlen paus Franciscus (1936–2025, pontificaat 2013–2025) is de rooms-katholieke kerk een ingrijpende verkenning van synodaliteit begonnen, waarbij de leken systematisch op verschillende niveaus in de besluitvormingsstructuren worden betrokken, waaronder de bisschoppensynode, de diocesane synodes en lokale bestuursorganen zoals parochieraden. Een paradigmatisch voorbeeld van deze verschuiving is de Synode over Synodaliteit van 2021–2024, die een meer-fasen aanpak hanteerde: eerste raadplegingen met de gelovigen, gevolgd door continentale vergaderingen om de inzichten van het Volk van God te onderscheiden, en culminerend in twee zittingen in Rome waaraan naast de deelnemende bisschoppen ook leken met stemrecht deelnamen.
Hoewel de theologische en ecclesiologische principes die ten grondslag liggen aan synodaliteit niet geheel nieuw zijn – ze zijn immers geworteld in het Tweede Vaticaans Concilie en de traditie in het algemeen – hebben de expliciete steun en persoonlijke betrokkenheid van paus Franciscus gezorgd voor hernieuwde belangstelling en dynamiek onder de gelovigen. Deze aandacht komt tot uiting in een opvallende toename van wetenschappelijke publicaties, waaronder een aanzienlijke stijging van het aantal boeken, hoofdstukken in boeken, tijdschriftartikelen en academische cursussen gewijd aan het onderwerp synodaliteit.
Deze bibliografie dient als hulpmiddel om het snel groeiende corpus van academische literatuur dat de afgelopen twaalf jaar (gedurende het pontificaat van paus Franciscus) is geproduceerd, systematisch te documenteren. Ze catalogiseert een groeiend aantal wetenschappelijke publicaties over synodaliteit van 2013 tot 2026, aanvankelijk in vier talen (Engels, Frans, Duits, Spaans), en later ook in het Italiaans. De toevoeging van Italiaanstalige bijdragen, met name voor de jaren 2024 en 2025, draagt bij aan de rijkdom van deze bibliografie, die nu nog meer artikelen omvat en een productieve theologische gemeenschap insluit. In totaal omvat de bibliografie nu ongeveer 2.000 vermeldingen.
De publicaties zijn gerangschikt, ten eerste per jaar en ten tweede in alfabetische volgorde. Een methodologische inleiding verklaart en rechtvaardigt de gemaakte keuzes. De bibliografie laat onder andere een opvallende groei in het aantal publicaties zien. Deze zesde versie van de bibliografie is bijgewerkt tot en met maart 2026.
Correcties of updates zijn van harte welkom; stuur hiervoor een e-mail naar Jos Moons of Jens Van Rompaey. Het oorspronkelijke werk, dat de jaren 2013–2024 bestrijkt, werd uitgevoerd door Jos Moons SJ (destijds verbonden aan de KU Leuven, België; momenteel aan het Boston College, VS). Het daaropvolgende werk aan de zesde versie, inclusief de update van 2024 en de toevoegingen voor 2025 en 2026, werd uitgevoerd door Jens Van Rompaey, UCLouvain, in samenwerking met Jos Moons.
Download hier het overzicht van de publicaties: Synodality and the Roman Catholic Church An Academic Bibliography 2013-2026 6th edition
Origineel bericht: Cahiers Internationaux de Théologie Pratique – CITP
